کشت قارچ گانودرما

کشت قارچ گانودرما

قارچ گانودرما چیست ؟

قارچ گانودرما به عنوان یکی از اسرار شرق در نظر گرفته می شود، گانودرما جایگاه ویژه ای در آسیا دارد زیرا در این قاره به عنوان قارچ دارویی در طب سنتی چین به قدمت بیش از ۴۰۰۰ سال استفاده می شده است و اکنون هم استفاده می شود. در زبان کانتونی، ” لینگزی”  نام یکی از قارچ های گانودرما لوسیدوم (Ganoderma Lucidum) می باشد. در چین، قارچ گانودرما موسوم به پادشاه گیاهان دارویی است. این گونه بومی چین است و توسط شرکت ارگانوگلد تولید و توزیع می شود.

محل رویش طبیعی قارچ گانودرما ("رِی­شی" در زبان ژاپنی،" لینگ­ زی" در زبان چینی و "یونگ­ زهی" در زبان کره‌­ای نام‌های دیگر این قارچ هستند) در جنگل و بر روی چوب ‌های پوسیدۀ درختان است. این قارچ بیشتر در چین و ژاپن یافت می‌شده و از طریق همین کشور‌ها نیز به دنیا معرفی شده است. در ایران نیز در شهر‌های شمالی و کرانۀ دریای خزر می‌روید و گونۀ ایرانی آن به دلیل وجود پلی ساکارید‌های بیشتر در آن ارزش دارویی بالاتری دارد. امروزه به علت کمیابی این گیاه در جنگل­‌ها، تولید انبوه آن به صورت پرورشی انجام می­‌گیرد. پرورش قارچ گانودرما به علت شهرتی که از لحاظ دارویی پیدا کرده منبعی بسیار سودمند و درآمدزاست.

قارچ گانودرما چیست و چه خواصی دارد؟

گانودرما در میان قارچ‌ها بهترین و مؤثرترین قارچ دارویی نامیده شده و در چین به پادشاه گیاهان­ دارویی موسوم است. این قارچ در رنگ­‌های قرمز، سیاه، زرد، بنفش، سفید و سبز یافت می‌شود، اما نوع قرمز آن بیشتر مورد بررسی و توجه قرار گرفته و خواص دارویی به آن نسبت داده شده است. این قارچ عجیب سرشار از مواد بیولوژیکی فعال از جمله آنتی‌اکسیدان‌ها، پلی ساکارید و پلی ترپنوئید، اسید گانودریک، استرول‌های گیاهی، پروتئین‌ها و ویتامین‌ها، پتاسیم، فسفر و کلسیم است. از این قارچ در درمان بسیاری بیماری­‌ها همچون سرطان، ایدز، بیماری‌ های قلبی، دیابت، آسم و ... استفاده می‌شود و دارای خواص درمانی بی‌­شماری همچون خاصیت ضد التهابی، تقویت سیستم ایمنی بدن، آرامبخش، ضد ویروس و ضد باکتریایی، آنتی هیستامین و بسیاری دیگر است. همچنین در صنعت زیبایی برای پوست و مو و لاغری نیز مورد استفاده قرار می­‌گیرد. مصرف این قارچ عوارض جانبی ندارد، اما با مصرف همزمان برخی دارو‌ها از جمله دارو‌های سرطان یا فشارخون ممکن است تداخل منفی داشته باشد و باید با پزشک مشورت گردد.

قارچ گانودرما

پرورش گانودرما در ایران

قارچ های گانودرما لوسیدوم به طور طبیعی در ایران رشد می کند، پس این قارچ با اقلیم و آب و هوای ایران به خوبی سازگار است. بنابراین شرایط کشت و پرورش آن نیز امکان پذیر خواهد بود. فقط باید شرایط محیطی لازم برای پرورش این قارچ را دانست و اقدام به پرورش آن نمود.

پرورش قارچ در محیط های کوچک انجام می گیرد، مثل پرورش جلبک و کاشت گیاهان و سبزی های مختلف، پس میتواند منبع خوبی برای درآمدزایی باشد.

فصل تابستان برای کشت قارچ مناسب است و عوامل مختلف محیطی، میزان اکسیژن و غلظت یون کلسیم و… نیز برای کشت بسیار مهم هستند.

بهترين روش کشت برای رسیدن به عملکرد بالا استفاده از میسلیوم های اوليه و بارور شده میباشد. روش روش کشت بافت هم برای کشت این نوع قارچ تست شده است.

محیط کشت قارچ

برای کاشت قارچ های گانودرما ابتدا کیسه هایی بهداشتی و تمیز (پلی پروپیلن) تهیه کنید. سپس برای آماده کردن محیط کشت (مدیوم) کیسه ها را با مخلوط کاه یا خاک اره، ۱۰% سبوس برنج و ۳% آهک پر کنید و در کیسه­‌ها را محکم با نخ ببندید.

سبوس گندم به عنوان مکمل نسبت به سبوس برنج موثرتر است. ترکیب خاک اره با سبوس گندم بهترین نتیجه را میدهد. حواستان باشد که در این مرحله رطوبت باید بالا باشد.

روش کاشت قارچ گانودرما

برای پرورش قارچ گانودرما، پیش از هرچیز باید کیسه‌های پلاستیکی تمیز و مناسب (پلی پروپیلن) تهیه گردد، سپس محیط کشت (مدیوم) قارچ آماده و به کیسه‌ها انتقال یابد. برای تهیه مدیوم قارچ مقداری خاک اره با ۱۰% سبوس برنج و ۳% آهک مخلوط می­‌گردد. پس از انتقال، در کیسه­‌ها محکم با نخ بسته می­‌شود.

مرحله استریلیزاسیون

کیسه‌های حاوی مدیوم در فشار کم و حرارت ۹۵ تا ۱۰۰ درجه سانتی­گراد استریلیزه می‌شوند.

ريالارچ گانودرما

 مرحله بذرپاشی

پس از خنک شدن کیسه‌ها نوبت به مرحلۀ بذرپاشی می‌رسد. این مرحله به­ صورت کاملا بهداشتی و با استفاده از هود بر روی کیسه‌ها انجام می‌گیرد. محیط اتاق باید کاملا تاریک و دمای محیط کشت بین ۲۸ تا ۳۵ درجه سانتی­گراد و با دی اکسید­کربن بالا باشد. سه تا چهار هفته بعد، محیط کشت ریسه (ملیسیوم، نخینه‌های قارچ) دوانده است.

 مرحله بازکردن درب کیسه­‌ها

زمان برداشتن و باز­کردن درب کیسه‌ها بسیار مهم و حساس است. زمانی که ریسه­‌ها نیمی از کیسه را گرفته‌­اند (و نه بیشتر یا کم­تر) مناسب­ترین موقع است. سپس کیسه ­ها به سالن تولید منتقل و بر روی قفسه ­ها قرار می‌گیرند. در این هنگام رطوبت باید ۸۵ الی ۹۵ در صد باشد و آبیاری حداقل دو بار در روز انجام گیرد. یک تا دو هفته زمان می‌برد تا قارچ­های گانودرما ظاهر گردند. وقتی کلاه قارچ زردرنگ تشکیل شد باید دما و رطوبت را کاهش داد

مرحله برداشت اول

رشد قارچ گانودرما کند است. دو تا سه ماه پس از ظاهر شدن قارچ‌­ها، هنگامی که قارچ‌­ها به رنگ قرمز در­آمد و حاشیۀ سفید آن­ها محو گردید، زمان برداشت فرا­­رسیده است. پس از برداشت فلاش اول (بازه زمانی برداشت قارچ که چند­روز طول می­‌کشد)، فلاش دوم ظاهر خواهد­شد.

مرحله برداشت دوم

بعد از برداشت اول، محل نگهداری و دما و رطوبت باید به حالت اول برگردانده شود تا شرایط برای رشد و برداشت دوم مهیا شود. قارچ­‌های گانودرما پس از برداشت، در شرایط ویژه خشک می­‌شوند و سپس باید در محیط سرد و خشک نگهداری گردند.

آفات محیط کشت گانودرما

کپک­‌هایی همچون نوروسپورا و تریکودرما و یا کنه‌ها ممکن است به محیط کشت این قارچ حمله و آن را آلوده کنند. دلیل ظهور این آفات، پاره شدن کیسه­ها یا بذرپاشی غیراصولی است که باید به آن بسیار توجه کرد.

کدام قسمت از قارچ عصاره اصلی را دارد؟

مهمترین بخش قارچ گانودرما لوسیدوم در واقع همان قسمت پهن است که روی این قارچ دیده می‌شود و زمانی که این قارچ بالغ می شود به زمان اسپور دهی می رسد، بهترین و مهمترین بخش دارویی قارچ که همان اسپرم ها هستند، تولید می شوند. بنابراین برای عصاره گیری از قارچ بهترین زمان قبل از تولید اسپور و قبل از پخش شدن اسپور ها توسط قارچ می باشد.

روش عصاره گیری از قارچ چگونه است؟

برای تهیه عصاره قارچ گانودرما، می بایست پودر خشک گانودرما را جوشاند. به این صورت که 50 گرم از پودر خشک قارچ گانودرما در سه لیتر آب به مدت 4 ساعت جوشانده شود. این کار را تا آنجا ادامه دهید که نیم لیتر از آب باقی بماند. عصاره به دست آمده را صاف کرده و در یخچال نگه داری نمایید.

شکل­‌های مصرفی گانودرما

قارچ گانودرما مزۀ تلخی دارد و به تنهایی قابل خوردن نیست، اما از این قارچ به شکل خوراکی، در چای، قهوه و شکلات استفاده می‌گردد. همچنین پودر، قرص و کپسول­‌های دارویی آن در بازار عرضه می­‌شود و عصارۀ آن نیز در موادی همچون صابون ، شامپو و خمیردندان مورد استفاده قرار می­‌گیرد. این قارچ در طب سنتی، برای درمان تومور و سرطان مورد استفاده قرار میگیرد .

 منابع : bigwallet ، setare ، arga-mag

نظر بدهید